Chỉ là tình cờ trong lúc có nhiều điều phải nghĩ suy về công việc về cuộc sống, tôi lang thang vô định trong thế giới mạng và lướt ngang qua 1 bức thư từ giáng sinh năm 1966 của một người bố Mỹ (Harry Browne) gửi cho con gái. Hoá ra, thư gửi con nhưng nói tâm tư của mình không phải một thứ gì à-la-mode mà cũng là mô hình cổ điển. Nội dung bức thư khiến tôi giật mình ngẫm lại 37 năm đời mình trôi qua. Sao cứ phải xoắn, phải luẩn quẩn nợ đời vay-trả nhỉ???
Không ai nợ con bất cứ thứ gì cả.
"Mọi thứ con muốn trong cuộc đời này đều có đính với một cái giá. Muốn làm mọi thứ tốt đẹp hơn, con phải trả giá, muốn để mọi thứ như nó vốn có, con cũng phải trả giá, cái gì cũng có giá cả đấy" - Harry Browne
Lại 1 kỳ giáng sinh rồi và bố luôn thấy khó khăn khi phải chọn quà gì cho con gái mình. Bố biết rõ con có thể thích nhiều thứ lắm - sách, đồ chơi, quần áo này.
Nhưng rồi bố lại rất ích kỷ. Bố chỉ muốn tặng con thứ gì đó mà có thể đồng hành với con nhiều hơn vài tháng hay vài năm. Bố muốn tặng con một món quà mà Giáng sinh nào cũng sẽ khiến con nhớ tới bố.
Nếu có thể tặng con chỉ một thứ, có lẽ bố sẽ muốn nó chỉ là một sự thật đơn giản mà bố đã phải mất nhiều năm để học. Nếu giờ con học, thứ đó sẽ làm cuộc sống của con phong phú lên nhiều theo hàng trăm cách khác nhau. Và điều đó có thể giúp con tránh được nhiều rắc rối gây tổn thương cho những ai mà không bao giờ hiểu điều đó.
Sự thật ấy đơn giản là: Không ai nợ con bất cứ thứ gì cả.
Ý nghĩa
Làm sao mà một câu nói đơn giản ấy lại quan trọng được? Dường như không phải vậy, nhưng nếu hiểu được thì điều đó sẽ cứu rỗi cả cuộc đời con.
Không ai nợ con bất cứ thứ gì cả.
Điều đó có nghĩa là, không ai sống hộ cho con đâu, con gái à. Bởi vì không ai khác là con nữa cả. Mỗi người đều đang sống cho chính mình, chỉ anh ta mới hiểu được hạnh phúc của anh ta là gì mà thôi.
Khi con nhận ra rằng, không ai nợ nần con sự hạnh phúc hay thứ gì khác nữa, con sẽ tự do và không mong chờ vào những điều vốn không có.
Điều đó có nghĩa là, không ai phải có nghĩa vụ yêu thương con. Nếu ai đó yêu con, đó là bởi vì có gì đặc biệt về con mà làm cho anh ta thấy hạnh phúc. Hãy tìm kiếm cái điều đặc biệt ấy và làm cho nó càng trở nên đặc biệt hơn trong chính bản thân con, thế là con sẽ được yêu nhiều hơn đấy.
Nếu người ta làm điều gì đó cho con, đó là bởi vì người ta muốn vậy - vì con, ở một cách nào đó, mang lại cho họ cái gì đó có ý nghĩa nên họ muốn làm cho con vui, chứ không hề là ai đó đang mang nợ con gì đâu nhé.
Sống cuộc đời của mình đi.
Không ai nợ con bất cứ thứ gì đâu.
Chỉ có con mắc nợ chính mình việc phải trở thành người tốt nhất có thể. Bởi vì, nếu con làm được, những người khác sẽ muốn ở bên cạnh con, muốn mang cho con những thứ con muốn để đổi lại những gì con mang đến cho họ.
Nếu ai đó lựa chọn không ở bên cạnh con, chẳng có lý do nào liên quan đến con đâu. Khi đó, hãy tìm kiếm những mối quan hệ mà con muốn có. Đừng biến vấn đề của ai đó thành vấn đề của mình.
Khi con hiểu được rằng con phải tự kiếm được tình yêu và sự tôn trọng của người khác, con sẽ không bao giờ mong đợi những điều viển vông và con cũng sẽ không thất vọng. Những người khác không việc gì phải chia sẻ tài sản với con, cả những tâm tư hay suy nghĩ của họ nữa.
Nếu họ vẫn chia sẻ, đó là do con đã xứng đáng được nhận những thứ đó. Và con hoàn toàn có lý do để tự hào về tình yêu mà con nhận được, sự tôn trọng của bạn bè, tài sản con xây dựng ra. Nhưng đừng bao giờ lấy không nó. Nếu làm vậy, con sẽ mất chúng mà thôi. Chúng không phải đương nhiên là của con được; con luôn phải tự làm ra.
Kinh nghiệm của bố
Một ghánh nặng trên vai bố đã được gỡ bỏ vào cái này bố nhận ra rằng không ai nợ mình điều gì cả. Đã quá lâu rồi bố cứ nghĩ có những thứ mình đáng được tưởng thưởng, và bố tự làm mình suy sụp - cả thể chất và tình cảm - chỉ để cố nhặt nhạnh chúng.
Không ai nợ bố một bài học đạo đức, sự tôn trọng, tình bạn, tình yêu, trân trọng hay thông thái. Và khi bố nhận ra điều này, mọi quan hệ trở nên tốt đẹp hẳn lên. Bố trở nên chỉ tập trung vào với những người muốn làm những điều mà bố muốn họ làm mà thôi.
Hiểu biết điều này đã giúp bố sống tốt với các quan hệ bạn bè, giao tế, những người yêu thương, cơ hội bán hàng, và cả những người lạ. Nó luôn nhắc nhở bố rằng, bố có được điều bố muốn chỉ khi mà bố có thể bước vào trong thế giờ của người khác. Bố đã phải thử hiểu xem anh ta nghĩ gì, anh ta tin điều gì là quan trọng, anh ta muốn gì. Chỉ khi đó, bố mới có thể thuyết phục ai đó theo cách mà họ sẽ mang cái mình muốn được.
Và chỉ khi đó, bố mới hiểu rõ được liệu bố có thực sự muốn dính líu với ai đó không. Và bố có thể duy trì những mỗi quan hệ quan trọng với những ai mà bố có nhiều điểu chung nhất.
Không đơn giản để túm gọn lại trong vài từ về những gì bố mất hàng năm trờ để học. Nhưng nếu như con đọc lại món quà này mỗi mùa Giáng sinh, ý nghĩ của nó sẽ ngày càng sáng tỏ dần hơn.
Bố hi vọng vậy, vì điều bố muốn hơn tất cả những gì khác đối với con là con có thể hiểu được một sự thật đơn giản giúp cho con tự do: Không ai nợ con điều gì cả đâu.
Nguyên văn:
----------------------------
No one owes you anything.
“Everything you want in life has a price connected to it. There’s a price to pay if you want to make things better, a price to pay just for leaving things as they are, a price for everything.” — Harry Browne
Harry’s letter to his daughter:
It’s Christmas and I have the usual problem of deciding what to give you. I know you might enjoy many things — books, games, clothes.
But I’m very selfish. I want to give you something that will stay with you for more than a few months or years. I want to give you a gift that might remind you of me every Christmas.
If I could give you just one thing, I’d want it to be a simple truth that took me many years to learn. If you learn it now, it may enrich your life in hundreds of ways. And it may prevent you from facing many problems that have hurt people who have never learned it.
The truth is simply this: No one owes you anything.
Significance
How could such a simple statement be important? It may not seem so, but understanding it can bless your entire life.
No one owes you anything.
It means that no one else is living for you, my child. Because no one is you. Each person is living for himself; his own happiness is all he can ever personally feel.
When you realize that no one owes you happiness or anything else, you’ll be freed from expecting what isn’t likely to be.
It means no one has to love you. If someone loves you, it’s because there’s something special about you that gives him happiness. Find out what that something special is and try to make it stronger in you, so that you’ll be loved even more.
When people do things for you, it’s because they want to — because you, in some way, give them something meaningful that makes them want to please you, not because anyone owes you anything.
No one has to like you. If your friends want to be with you, it’s not out of duty. Find out what makes others happy so they’ll want to be near you.
No one has to respect you. Some people may even be unkind to you. But once you realize that people don’t have to be good to you, and may not be good to you, you’ll learn to avoid those who would harm you. For you don’t owe them anything either.
Living your Life
No one owes you anything.
You owe it to yourself to be the best person possible. Because if you are, others will want to be with you, want to provide you with the things you want in exchange for what you’re giving to them.
Some people will choose not to be with you for reasons that have nothing to do with you. When that happens, look elsewhere for the relationships you want. Don’t make someone else’s problem your problem.
Once you learn that you must earn the love and respect of others, you’ll never expect the impossible and you won’t be disappointed. Others don’t have to share their property with you, nor their feelings or thoughts.
If they do, it’s because you’ve earned these things. And you have every reason to be proud of the love you receive, your friends’ respect, the property you’ve earned. But don’t ever take them for granted. If you do, you could lose them. They’re not yours by right; you must always earn them.
My Experience
A great burden was lifted from my shoulders the day I realized that no one owes me anything. For so long as I’d thought there were things I was entitled to, I’d been wearing myself out —physically and emotionally — trying to collect them.
No one owes me moral conduct, respect, friendship, love, courtesy, or intelligence. And once I recognized that, all my relationships became far more satisfying. I’ve focused on being with people who want to do the things I want them to do.
That understanding has served me well with friends, business associates, lovers, sales prospects, and strangers. It constantly reminds me that I can get what I want only if I can enter the other person’s world. I must try to understand how he thinks, what he believes to be important, what he wants. Only then can I appeal to someone in ways that will bring me what I want.
And only then can I tell whether I really want to be involved with someone. And I can save the important relationships for those with whom I have the most in common.
It’s not easy to sum up in a few words what has taken me years to learn. But maybe if you re-read this gift each Christmas, the meaning will become a little clearer every year.
I hope so, for I want more than anything else for you to understand this simple truth that can set you free: No one owes you anything.
