Hãy làm bạn với Ung Thư (UT) - hành trình của một tế bào! (P2)

SỨC MẠNH TINH THẦN

Từ lời nói về một ảo tưởng sức mạnh:

Kể từ khi con người đầu tiên được nhận thức là có mặt trên trái đất này, có nhẽ cũng tới 209k năm rồi ấy nhỉ? Chúng ta đã sinh tồn được như vậy, thì UT cũng không thể là một câu chuyện mới mẻ gì mà không vượt qua nổi …

Thường thì, chúng ta hay an ủi nhau khi phát hiện ra một hay một vài cứ điểm UT trong cơ thể. Cái này khó điều trị lắm (khác nào án tử hình) nhưng không phải không vượt qua được mà quan trọng nhất là tinh thần lạc quan, tinh thần có khi quyết định đến 80% khả năng thành công. Đành rằng cụ Pareto 80/20 có mặt ở rất nhiều chuyện như là kết luận của môn thống kê từ xưa đến nay. Nhưng 80% của khả năng kiểm soát thì là một câu chuyện hoàn toàn khác. 80% của 10% thì cũng chẳng phải cố làm gì.

Tinh thần lạc quan đúng thì rất quan trọng vì mục tiêu của chúng ta là giành lại "quyền kiểm soát", một khái niệm xuất phát từ phần nhận thức của bộ não hay còn gọi dưới cái tên mỹ miều: "thế giới quan" về bản thân cơ thể mình. "Nhân sinh tiểu vũ trụ”, nghiên cứu cả đời cũng không hết, nhưng hiểu rõ những ngóc ngách trên cơ thể mình trong khi đang mệt mỏi do bị mất kiểm soát (về mặt sinh học) thì chắc chắn càng phải có một nỗ lực và quyết tâm tinh thần to lớn. Mà trên hết, nỗ lực này phải liên tục, dồn dập, không ngơi nghỉ 24h/24h vì chưa từng có sự tách rời giữa tế bào khoẻ mạnh và UT trong cơ thể thống nhất của con người.

Vì thế, tỷ lệ quyết định thành công lúc này không có gì khác ngoài sự chuẩn bị chu đáo, chi tiết nhất phác đồ điều trị, một dạng "kế hoạch, lịch công tác" giành giật quyền kiểm sát từ từng tế bào một, từng nanomet trên cơ thể mình cùng với ý chí thép để tuân thủ chặt chẽ và thực thi nghiêm ngặt, đi đến thành công. Hai thừa số trong một phép nhân, (lập kế hoạch chu đáo) X (kỷ luật thực thi thép), sẽ cho ra kết quả chính là khả năng cao giành được lại quyền kiểm soát tuyệt đối.

Ở mức cơ thể, chúng ta quyết tâm như vậy. Zoom in vào mức tế bào, đội quân tế bào khoẻ mạnh cùng các vi sinh vật cộng sinh sẽ được thừa hưởng ý chí kiểm soát đó thông qua bộ máy enzym và tiết tố hết sức phức tạp, thực thi theo lệnh điện tử của một khối lượng khổng lồ 86 tỷ tế bào thần kinh não, xung kích thay thế dần dần những tế bào bị hư hại. Tuy chỉ là bước đầu tiên nhưng lại là bước quan trọng nhất để chúng ta bắt đầu chuyến du ngoạn của mình. Khi đó, tế bào não tôi sẽ dịch chuyển cùng luồng thông tin theo từng nhịp xung điện não để đến được tới từng khu vực tử địa, đánh thức những đồng chí quản lý còn lơ ngơ đang bị ru ngủ hay bị đánh lừa che mắt bởi tế bào UT, chỉnh sửa những khiếm khuyết và rút bỏ sợi dây kinh nghiệm (vốn đã dài lê thê).

Đến kiên tâm hành động:

Bước 2 thực ra là đơn giản hơn. Tuân thủ theo nội dung phác đồ điều trị, gồm 3 yếu tố chính dựa vào bản chất UT:

(1) Cô lập cơ thể, không để bị nhiễm thêm các yếu tố thù địch bên ngoài. Thù trong giặc ngoài cùng lúc làm cơ thể mình phải phân tâm, khó đỡ hơn. Diệt giặc ngoài bằng chế độ sống ở môi trường sạch sẽ, thanh trùng, giảm tuyệt đối các tác động cơ-lý-hoá không có lợi từ môi trường bên ngoài trên đủ phương diện tâm-sinh lý.

(2) Yếu tố làm suy yếu được tế bào UT 

(3) Yếu tố giúp tăng cường tế bào khoẻ mạnh.

(1) —>Cơ bản cần sự tỷ mẩn của bản thân và sự chú ý của người thân xung quanh thu xếp giúp cho là được. Một số thực phẩm chức năng cũng giúp việc này. Ví như các viêm loét nội tạng, chúng ta có thể dùng nước ấm - mật ong - tinh nghệ nano để đều đặn “tráng men vật lý -sinh học” đường ruột giúp liền các vết thương hở, tránh chảy máu và thành lớp bảo vệ vô hình với các hoá chất độc hại khác tranh thủ tấn công cơ thể. Nếu ý thức được rằng, chúng ta sinh ra đã luôn có mầm mống ung thư tiềm tàng trong bộ gen rồi thì đôi khi chuẩn bị ngay từ lúc còn khoẻ mạnh, hướng tới một sức khoẻ cân bằng, càng sớm càng tốt có hơn chăng?

(2) —> Bản chất bọn UT háu đói, đòi hỏi nhiều năng lượng, chúng ta sẽ giảm dần năng lượng phù hợp mà chúng mong muốn. Chủ yếu nên tránh các dạng thức ăn tạo chuyển hoá đường nhiều. Khi hơi đói ăn chút chút, bọn UT sẽ lăn ra chết trước trong khi các tế bào khoẻ mạnh thì chỉ dặt dẹo nhưng không chết ngay. Khi tới cái điểm tái lập cân bằng mong manh ấy, ngay lập tức là lại vãn hồi sức lực phù hợp cho các tế bào khoẻ mạnh không thì là chẳng khác gì “trạng chết chúa cũng băng hà”. Việc này DÒ DẪM bởi chính cơ thể ta thôi và làm đều đặn như từng đợt sóng biển nhè nhẹ đánh dạt rác rưởi vô bờ, để lại mặt biển xanh trong ấy. Ngoài ra, cũng như hoá trị cấp tập đánh dấu (targeted) nhưng ở quy mô chiến tranh nhân dân, một quy mô lớn hơn về không-thời gian nhiều so với đánh chủ lực của Tây Y, chúng ta cũng có thể DẦN DẦN sử dụng các thực phẩm được cứ điểm UT ưa thích xơi ngấu nghiến nhưng có sẵn dư lượng "độc tố" nhỏ vừa đủ để bao vây và làm suy yếu đội quân UT tại các cứ điểm của chúng. UT từng âm thầm xây dựng cứ điểm qua các thói quen sinh hoạt sống của ta, giờ ta lựa thế “gậy ông đập lưng ông”, âm thầm mò đến nơi và cũng kín đáo từ từ bào mòn cứ điểm của chúng bằng cách xây dựng một thói quen sinh hoạt sống mới (gồm đủ cả ăn uống, ngủ nghỉ, vui chơi, làm việc). Ngọc VTH có nói để uống trà lá đu đủ và lá sả phơi khô, chính dựa trên đặc tính này cho một loại cứ điểm UT cụ thể, UT gan.

(3) —> Nếu như tốc độ phân chia tế bào bị đẩy nhanh đi kèm với sự oxy hoá, lão hoá. Hiểu việc đó, ta sẽ dùng các đồ dinh dưỡng chống oxy hoá, (i.e collagen), kết hợp với luyện công điều khí giảm tốc độ phân chia tế bào tổng thể toàn bộ thì cũng giúp có thêm nhiều thời gian để đánh thức đội ngũ quản lý và giữ vững đội quân tế bào khoẻ mạnh. Tỏi đen đang nổi lên là một chất chống oxy hoá tốt, giá cả phải chăng và có thể tự làm được. Dịch cân kinh phất thủ (“vẫy tay”) là một biện pháp phổ thông mà tôi được biết và cũng rất dễ để luyện tập. Nên nhớ rằng, kỷ luật luyện tập quan trọng hơn bản chất việc luyện tập vì hoàn toàn có thể đa dạng hoá và điều chỉnh cho phù hợp với từng loại cứ điểm UT cũng nhưng từng thể trạng của mỗi cá nhân ở mỗi thời điểm khác nhau.

Trong "Luận thức học”, triết gia nổi tiếng Descartes xưa có nói “je pense, donc je suis”- “I think, therefore I am” - “Tôi tư duy, nên tôi tồn tại” nào có khác chi một khẳng định về sức mạnh của nhận thức. Nguyên lý gốc rễ của phương Tây này hoàn toàn minh chứng cho sức mạnh tinh thần trong mọi cuộc chiến giành giật sinh tồn của loài người, kể cả là với chính bản thân mình, với những tế bào UT... (còn nữa)

Hãy làm bạn với Ung Thư (UT) - hành trình của một tế bào! (P1)

Be friendly to Cancer - The journey of a healthy brain cell.

Tôi, một tế bào não khoẻ mạnh và tôi đã đủ quyết tâm để khởi đầu một cuộc hành trình dài ngày. Kinh tế đất nước phát triển kéo theo môi trường sống bị tàn phá và con người có vẻ như không kịp điều chỉnh thích ứng với môi trường ấy. Mỗi lít khí thở hàng ngày hít vào, mỗi bát cơm, miếng thịt, gắp rau ăn luôn luôn tiềm tàng những nguy cơ xâm nhập và phá hoại sức khoẻ từ từ, dần dần trong khi cơ thể mất dần kiểm soát sự thay đổi. Rồi đến một ngày bạn biết mình bị ung thư. Có thể sớm, có thể muộn. 

Dưới đây chỉ là tổng hợp những ghi chép tản mạn sau một thời gian tìm hiểu đây đó về ung thư, thuần tuý quan điểm cá nhân, càng không phải là cơ sở khoa học để tranh cãi đúng - sai gì đâu nhé.

Người ta bảo, hãy chiến đấu chống và diệt, và loại trừ ung thư. Tôi cho rằng đây là cuộc chiến giành lại quyền kiểm soát của chính mình, “I want show everyone clearly who is the boss in town here!”

Vì sao tôi có quan điểm vậy. Hãy cùng nhìn lại bản chất của UT. 

BẢN CHẤT UT

Hình thành UT:

Ung thư, trực tiếp mà nói, không phải là một yếu tố ngoại lai như vi khuẩn, vi rút, ốm đau, bệnh tật gì tấn công cơ thể đang khoẻ mạnh của chúng ta. UT chính là chúng ta, chính là con ngựa thành Troy, là những tế bào hoành tráng sinh ra bởi chính chúng ta, là kết quả phái sinh nhằm thích ứng (có thể thái quá) với một tác động ngoại lai nào đó.

Như đã biết, vật liệu cơ bản tạo nên cơ thể chúng ta chính là các tế bào. Các tế bào này luôn sản sinh mới thay thế vào những tế bào chết đi. Về khía cạnh sinh học mà nói, hình như sau 7 năm, con người sinh học của chúng ta được thay thế hoàn toàn 100% bằng các tế bào mới mà chưa từng ra đời 7 năm trước đó.

Đó là gốc rễ của việc chúng ta lớn lên và thay đổi hàng ngày... 

Ngoài ra, cơ thể chúng ta còn có cả một đội ngũ quản lý tuân thủ các quy trình nghiêm ngặt từ việc cất giữ những hồ sơ mật về thông tin tế bào sâu thẳm nhất trong chuỗi ADN để đảm bảo rằng các bản sao copy tế bào mới vừa đủ thay thế, không thừa mứa, không quá bị lỗi, mờ “font chữ” đến chuyện điều tiết cân bằng, phối hợp nhịp nhàng, dịch chuyển năng lượng giữa các khu vực. Nếu một lý do nào đó khiến cho hệ thống quản lý lơ là hay máy copy bị lỗi, khả năng cao sẽ có hiện tượng tế bào ở khu vực nào đó trên cơ thể chúng ta cứ liên tục phân tách, sinh sôi nhân bản nhanh chóng, không ngừng nghỉ. Đấy, những ứng cử viên sáng giá nhất, tên lính ngoan cố nhất của tế bào ung thư tại sào huyệt/ cứ điểm của căn bệnh ung thư xuất hiện đơn giản vậy. 

Để có thể sinh sôi mạnh như vậy, đương nhiên các tế bào UT rất to khoẻ, háu đói nên liên tục đòi hỏi ăn nhiều năng lượng, hấp thụ nhiều nhất các chất dinh dưỡng mà chúng ta cung cấp cho cơ thể thông qua ăn uống hàng ngày. 

Di căn là gì?

Thường được coi là yếu tố kim chỉ nam để phân biệt UT thuộc giai đoạn đầu hay cuối. Ngắn gọn thôi nhé. Có 2 dạng: 

Khi cứ điểm UT chật hẹp, đông đúc, UT phình ra chỗ bên cạnh, cùng kiểu loại tế bào hay thậm chí chèn ép lấn lướt sang kiểu tế bào mới khác ở hàng xóm, giải quyết nhu cầu háu đói, địa bàn dinh dưỡng. 

Các cụ nói: “Đói thì đầu gối cũng phải bò”. Các tế bào UT khoẻ mạnh túa ra phát tán tìm kiếm chỗ có nhiều dinh dưỡng hơn, đỡ phải chen chúc bọn háu đói khác, hoặc đơn giản chỉ là vài tên tế bào UT yếu đuối bị bọn khoẻ ủn ra khỏi cứ điểm, trôi lang thang trên hệ thống đường máu nuôi cơ thể(blood stream) hoặc hệ kênh rạch bạch huyết chuyên đào thải và thu dọn tế bào yếu/chết (lymphs). Bọn "tổ công tác xa mẹ" tế bào UT này thông qua hệ thống đường và kênh rạch này để lang thang rồi bấu víu vào các miền đất hứa khác trong quá trình di chuyển. Nếu cơ thể ko khoẻ mạnh, chúng sẽ nhanh chóng lũng đoạn hệ thống quản lý khu vực đó và tạo lập căn cứ địa UT mới. 

Ở cơ thể chúng ta, khu vực nội tạng, ví như phổi, có hệ thống giao thông máu và bạch huyết nhằng nhịt nhất nên cơ hội bị bọn “tổ công tác lưu động” UT này đồn trú là khá cao. Một khu vực khác là não, không những có nhiều “đường xá giao thông", ở não còn là nơi hấp thụ, giao nhận hàng hoá chất dinh dưỡng nhiều bậc nhất của cơ thể. Bình thường, cơ thể người cung cấp dinh dưỡng cho não gấp 10 lần những khu vực khác. (Trọng lượng não/ cơ thể chiếm có 2% nhưng tiêu thụ năng lượng tới 20% tổng số năng lượng tiêu hao hàng ngày).

Có lẽ, đó cũng là lý do, hầu hết các dạng ung thư, khi di căn hay mò lên luôn não hoặc tấn công tràn lan vào lục phủ ngũ tạng???

QUAN ĐIỂM VỀ XỬ LÝ:

Từ góc độ cảm thụ bản chất ở trên, tôi cho rằng cơ thể chúng ta có thể gọi các tế bào UT là đồng chí/ đồng sinh, đồng hương hay đồng gốc gì gì cũng được. Ít ra không phải ai xa lại cả. 

Các cách xử lý hay gặp hiện tại đều có mặt mạnh và mặt yếu. 

(1)Tổng tấn công trực diện: Phẫu thuật, mổ xẻ, cắt, loại bỏ, chiếu tia xạ trị, bơm thuốc hoá trị để loại bỏ tế bào UT và các cứ điểm UT. Cách này đánh nhanh,đánh cả cụm lớn nhưng tổn thất thương vong cũng không nhỏ. Cùng lúc đánh UT (bản chất là quân ta) thì khác gì tiện đường diệt nốt quân mình đâu (các tế bào khoẻ mạnh khác). Phẫu thuật thì đã rõ, đôi khi không tận diệt gọn hết được mà chỉ làm bọn tế bào UT nó tán loạn ra, dễ thành di căn. Vì thế, cách này thường đi kèm luôn với xạ trị, hoá trị, đánh vào đám tàn quân tứ tung trong cơ thể khi chúng đang suy yếu. Xạ trị thì khi tia sáng chiếu đến được chỗ bọn UT thì trên đường đi cũng tạt vỡ mẹt cả rổ tế bào thường. Hoá trị cũng vậy, bọn khoẻ mạnh nhưng đời sống ngắn, thường xuyên copy như tóc phần lớn sẽ bị chết lây theo. Suốt đợt hoá trị, hiếm có ông nào mà tóc tai tươi tốt cả. Tất nhiên, nếu đi chi tiết hơn, khoa học tiên tiến sẽ có xạ trị được chỉ điểm (marked) hay hoá trị đánh dấu (targeted). Cơ bản dựa trên đặc tính háu đói của UT thì phải ăn tham, ăn nhiều thì dính độc hoá trị cũng nhiều mà chết thôi. Gần đây, cũng có thêm các bước tiến lớn về phản sinh học (antibiotic) hoặc cách dùng men bổ sung, kích thích các vi sinh vật có lợi cả triệu tỷ con sẵn có cộng sinh trong cơ thể chúng ta (friendly micro-orgasms [bacteria]) tham gia tấn công các cứ điểm UT. 

(2)Chiến tranh nhân dân, giành lại quyền kiểm soát: Đây là cách cá nhân tôi có thiên hướng thiên vị hơn nên cũng dành thời gian tìm hiểu nhiều hơn. Tôi,về bản chất, một tế bào khoẻ mạnh luôn tự nhận mình là bạn tốt (dù không mong muốn) của các ông hàng xóm UT. Tôi sẽ phải làm gì để bảo vệ mình trước các ông bạn “xấu tính" này ? Đồng thời, làm gì để có thể cảnh báo các quan chức trong hệ thống quản lý chú ý và kiểm soát lại các ông bạn không mong đợi ấy? Rồi từng bước tế bào tôi cũng sẽ phải giúp sức thế nào để hệ thống quản lý có lại quyền kiểm soát? Đó là những câu hỏi tôi muốn tìm kiếm lời giải đáp trong chuyến hành trình của mình… (còn nữa)

Tản mạn facebooker 1

CHÚC MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20.11.2015!

Chúc các thầy cô luôn luôn mạnh khoẻ, vững bước với các lớp lớp học trò.

Thực ra, hầu như ai cũng từng là học trò. Chỉ một số ít các học trò đó sẽ thành giáo viên. 

Số phận run rủi, mình cũng có tý chút liên quan đến giáo dục. Từ 19 năm trước, năm 1996, đã đứng trên bục giảng đại học tại chức  và một số trung tâm tiếng Anh buổi tối.

Đa phần người đi học nhiều tuổi hơn nhiều.

Sau này cũng có cơ hội tham gia giảng dạy nội bộ trong công ty cho nhiều lứa lập trình viên ở một công ty to to tại Việt Nam. Đa phần là các em newbie.

Thực lòng, chưa bao giờ dám nhận mình là giáo viên chân chính. Chân phụ mà!

Vì, khi được đứng giảng như vậy, mình đã được học được quá nhiều thứ từ kiến thức đến các giao tiếp, trình bày và chia sẻ ý kiến.

Mỗi một lần, lại là một trải nghiệm học tập mới, như là một cậu học trò mới.

Gần đây, tham gia học vài khoá MOOC. Thấy rằng kết nối internet và nội dung số hoá càng làm nhoè ranh giới học trò-giáo viên.

Rồi mày mò dạy máy tính học (machine learning training set).

Thực tại ảo hết. Đến người anh, “sư phụ” giúp mình đến với duyên lập trình viên Nguyễn Thành Nam, cũng đã lập xong đại học trực tuyến FUNiX (http://funix.edu.vn/) , mô hình mới mà mình tin rằng ai cũng có cơ hội thành học viên, và chuyên gia nào cũng có cơ hội thành thầy giáo

Thế mà hôm nay 20.11.2015, được “học sinh” máy tặng cho con chuột laser Sensei  (先生 - tiên sinh / thầy giáo). 

Đồ thật, chuột thật, cầm mịn tay, chạy mượt mắt, bắt sự kiện nhấp nút ngọt ngào… he he.

Hú hoà. Khoe chuột mới đấy thôi!